Ik neem je even mee terug naar afgelopen weekend. Zonnig, lekker warm. Zaterdag aan het eind van de ochtend stapte ik in de auto richting Oosten om daar aanwezig te zijn bij de familiedag van het bedrijf waar mijn zus werkt: Urenco.
Urenco is een vrij gesloten bedrijf. Dat wil zeggen dat je er echt niet in komt als je er niks te zoeken hebt en speciaal om de gezinsleden van de werknemers nou eens een beetje kennis te laten maken met de werkzaamheden was er dus een familiemiddag georganiseerd.
Wat doet dat Urenco dan? Nou, ze verrijken uranium tot brandstof voor kerncentrales. Een uraniumraffinaderij dus eigenlijk. Als klanten hebben ze vooral elektriciteitsbedrijven over de hele wereld die gebruik maken van kerncentrales. Daarnaast produceren ze ook diverse stabiele (niet-radioactieve) isotopen voor medische en industriële toepassingen. Zoals bijvoorbeeld iridium.
De middag begon met het bekijken van de bedrijfsfilm. Daarin werd wat uitgelegd over de plek van Urenco in de hele energievoorziening. Verder was er uitleg over wat ze nou precies doen met het uranium. Dus dat je twee soorten uranium hebt (U238 en U235)
en dat het verrijken van uranium dus eigenlijk niets anders is dan de hoeveelheid U235-isotopen in de grondstof te vergroten. U235 is namelijk het splijtbare en dus bruikbare atoom als het gaat om kerncentrales.
De wijze waarop is even simpel als ingenieus: Urenco werkt met uraniumhexafluoride (UF6) dat ze centrifugeren. Door de centrifugaalkracht gaan de zwaardere U238 atomen verder naar buiten vliegen dan de lichtere U235 atomen en zo krijg je in het centrum van de centrifuge dus een hogere concentratie U235 atomen. Het UF6 wordt als gas in een zogenaamde cascade (opeenvolging van ultracentrifuges) gebracht en net zolang gecentrifugeerd tot de concentratie van U235 gestegen is van zo’n 0.7% naar 4 tot 5%. Dat is genoeg voor de meeste kerncentrales.
Na de bedrijfsfilm was het tijd om daadwerkelijk de splijtingsfabriek in te gaan. SP5 (Separation Plant 5) was de plaats van handeling, waar we als eerste naar het grote controlecentrum gingen. Eigenlijk de afstandsbediening voor de hele fabriek. Duizenden sensoren geven hun informatie daarheen door en zo kunnen ze alles controleren. Elk klepje in de fabriek heeft een nummer en ze kunnen (vaak zelfs op afstand) ook elk klepje bedienen. Zo kan dus heel snel gereageerd worden op problemen die ontstaan.
Na het controlecentrum gingen we door naar de fabrieksruimte zelf, waar de centrifuges staan. Per cascade zijn er (in SP5 tenminste) meer dan duizend centrifuges gekoppeld. Door een raam konden we ze zien staan en te horen waren ze ook. Een vervelend piepend geluid. Logisch als je bedenkt dat daar dus duizenden centrifuges staan te draaien met een snelheid van enkele honderden meters per seconde!
Tot slot zijn we nog in de ruimte geweest waar de containers met grondstof (feed) en eindproduct (product) aan het systeem worden gekoppeld. Daar kan je dus in theorie stralingsgevaar lopen, maar de straling van uranium is maar heel flauw. Zelfs als een container stuk zou gaan (waar je nog heel wat vliegtuigen voor nodig zou hebben) is de kans op straling klein, omdat de stof (UF6) die erin zit onder onderdruk is opgeslagen. Als er dus een barst ofzo in zou komen dan zorgt de veel hogere luchtdruk ervoor dat de stof in de container blijft (in elk geval voor een bepaalde tijd).
Na een kleine stralingstest (stralingsvrij
) gingen we naar het barbecueterras, waar we nog vermaakt werden door een valkenier en een boogschietvereniging. Iedereen mocht daar een stukje boogschieten met een handboog en met een kruisboog. Erg gaaf! Daarnaast hebben we ook nog met een ‘treintje’ een ritje over het hele terrein gemaakt. Waarbij we onder andere langs hun noodstroomvoorziening kwamen…grote goedheid! Daar is ons aggregaat op het werk echt peanuts bij.
En toen was er barbecue, met allerlei lekkere salades, stukjes vlees, sauzen, noem maar op! Echt heerlijk en supergezellig en lekker weer. Al met al heb ik een heel erg leuke dag gehad! Bonnie bedankt! Urenco bedankt! Allemaal bedankt!
En nu niet meer bang zijn voor radioactiviteit hè!
Als je meer wilt weten over Urenco en hun nationale en internationale activiteiten dan kan je eens kijken op www.urenco.com. Daar wordt ook meer specialistische uitleg gegeven over hun werkzaamheden.






Nu weet ik dat ze fluor als hulpmiddel gebruiken om het uranium gasvormig te krijgen. Bovendien heeft fluor als voordeel dat het slechts 1 isotoop kent, wat anders de scheiding in de war zou sturen.
Het omzetten van U in UF6 en viceversa, vindt dat nu ook plaats bij Urenco?
nope. dat UF6 wordt gewoon in containers aangeleverd. en gaat vervolgens verrijkt weer de wereld in. urenco doet echt enkel het verrijken.
tsjee; klinkt goed! Mag ik volgende keer mee? zelf werken we ook wel met radioactief gelabeld materiaal en heb ik in Petten ook een opleiding gehad tot stralingsdeskundige, maar zo’n bedrijf als Urenco heb ik nog nooit van binnen gezien.
Mooi verslag Bas! Alleen de combinatie van ‘vermaak met een valkenier en boogschietvereniging’ doet menig dierenvriend misschien de wenkbrauwen fronsen :-)
Benieuwd of de valkenier zijn valk ooit nog heeft teruggevonden. Valkenier:”Het gebeurt eigenlijk zelden dattie in één keer terugkomt, maar het is hier ook vrij klein voor een landing.” Gelukkig had de gevleugelde vriend een zendertje bij zich.