BNN schokte mensen, politici, Nederland en een groot deel van het buitenland. De Grote Donorshow. Er is veel over gepraat. De meeste reacties waren negatief. Dit keer ging de vrijheid van meningsuiting zelfs voor onze minister eigenlijk te ver.
Bart de Graaff zou dit geweldig gevonden hebben. Zijn omroep wereldwijd in de spotlights. Om een onderwerp dat in Nederland om onbegrijpelijke redenen zo beladen is. Al jaren groeien de wachtlijsten. En de politiek? Die houdt zich bezig met ‘belangrijkere’ dingen. Zoals roepen dat het onethisch is om in een tv-programma een nier te ‘verloten’ tussen 3 nierpatiëten, terwijl de werkelijkheid qua aantal donoren en de lengte van wachtlijsten feitelijk nog veel onethischer is.
In veel landen ben je automatisch donor. Tenzij je hiertegen bezwaar maakt. In Nederland is het andersom. Hier ben je pas donor als je jezelf daarvoor ‘opgeeft’. Mensen zijn daarin laks. Als je ook in Nederland automatisch donor zou zijn, zouden de mensen die dat niet willen een stuk minder laks zijn zich af te melden, dan de mensen die het wél willen nú zijn zich aan te melden.
Er zijn twee mogelijkheden: óf de politiek moet wakker geschud worden, óf de mensen moeten wakker geschud worden. Van de politiek hoeven we niks te verwachten, zo bleek afgelopen week.
Dus:

MENSEN, WORD WAKKER! WORD DONOR!
En BNN verdient hiervoor een staande ovatie en een televisieprijs.
Het probleem is echt, de wachtlijst is echt, de drie nierpatiënten zijn echt, maar De Grote Donor Show was niet echt. BNN heeft samen met producent Endemol doelbewust de controverse opgezocht om aandacht te vragen voor het grote tekort aan donoren in Nederland. Aan het einde van De Grote Donor Show heeft presentator Patrick Lodiers bekend gemaakt dat ‘Lisa’, de jonge vrouw die terminaal ziek zou zijn en haar nier zou afstaan, een actrice is. BNN voorzitter Laurens Drillich legt uit: ‘We wilden een statement maken. Dat is gelukt. In de afgelopen zeven dagen is meer over orgaandonatie gesproken dan in de zeven jaar daarvoor. Bart zou trots zijn geweest. Het was moeilijk om te moeten liegen over de inhoud en het was lastig om alles geheim te houden, maar dat was noodzakelijk om ons doel te bereiken. Echter, wij staan niet te lachen, omdat we iedereen voor de gek hebben gehouden. We lachen pas als er ook iets gebeurt. Als we meer donorregistraties krijgen, de wachtlijsten slinken en vooral wanneer de politiek eindelijk wakker wordt.’

Hoe ranzig ook, De Grote Donorshow is vrijdag 1 juni 2007 bijna het best bekeken televisieprogramma van zowel de publieke als de commerciële netten.
Zegt dit iets over de Nederlanders? Hopelijk zegt het iets over het aantal mensen dat zich bewust is geworden van het feit dat ze nou eindelijk eens zo’n donorformulier moeten invullen en opsturen.






Ik loop al een aantal jaren met zo’n pasje op zak, met keuze 1 (ze mogen alles van me hebben). Maar de vraag blijft of ze wel iets WILLEN hebben, omdat ik toevallig ook nog eens homo ben. Tot ik seksueel aktief werd heb ik 30 keer bloed gegeven, maar daarna wilden ze me niet meer… :-(
Hallo Basj, ik kwam toevallig op je site en las het stukje.
Jij bent er blijkbaar een voorstander van om de wet te veranderen. Ik niet. Dan zou ik gedwongen worden om actie te ondernemen opdat mensen niet in mijn eigen lichaam gaan snijden. Dat is zwaar in strijd met mijn eigen beschikkingsrecht.
Jij ziet het als laksheid dat mensen zich niet aanmelden, maar misschien willen die mensen dat helemaal niet? Er zijn verschillende spirituele redenen om geen donor te worden. Er zijn nl. veel theorieen dat het beter is voor je etherisch lichaam als je stoffelijk lichaam compleet blijft in de dagen na je overlijden.
Ik ben geen geloofsfanatiekeling of zo, maar dit is ingewikkelde materie die je niet zonder meer van de hand kunt wijzen.
En diederik hierboven heeft ook een goed punt: Willen ze mijn organen wel als ze weten dat ik homo ben?? Een organisatie die op die manier discrimineert, steun ik sowieso niet.
Hier een beetje het zelfde probleem als bij Diederik: Jong en enthousiast wilde ik bloed geven, maar omdat ik homo ben werd mij verzocht om geen bloed te geven. Vond (en vind) ik een enorme belediging: Als bewust-en-veilig-met-sex-omgaande-homo is mijn bloed een stuk beter te vertrouwen dan dat van menige ik-ben-jong-en-dronken-en-neuk-maar-raak-hetero……
Daarbij is bij mij het enthousiasme om me aan te melden wel een beetje gezakt; hoewel ik ook vind dat het goed zou zijn als iedereen in principe donor zou zijn. Beschikkingsrecht of niet; ik vind het een goede oplossing en denk dat de meeste mensen die daar een punt van maken als een blad om zouden slaan als een geliefde een orgaan nodig heeft.
(ik loop trouwens wel nog steeds met mijn in 1986 getekende donorcodicil op zak, dus ze zoeken het na mijn dood maar lekker uit of ze me willen transplanteren of niet)
Vroeger had ik een donorcodicil en heb ik vaak bloed gegeven. Ik heb nog ergens een speldje liggen van het Nederlandse rode kruis dat ik kreeg wegens het ‘jubileum’ van 25 keer bloed geven. Om dezelfde reden als Diederik heb ik me teruggetrokken als bloeddonor.
Ik ontdekte toen ook dat organen van gays ook bestempeld werden als gevaarlijk. Organen zouden bij medische geschiktheid wel aangeboden worden, maar met het label “homo”. Een mogelijke ontvanger of diens familie zou vervolgens mogen beslissen of ze dat risico aandurfden. Alhoewel ik me niet kan voorstellen dat ontvangers om die reden snel een orgaan zouden weigeren (beter een orgaan dan geen orgaan) vond ik dat zo erg respectloos tegenover gays dat ik mijn donorcodicil boos verscheurd heb. Ik wilde niet na mijn dood eventueel als iets engs bestempeld worden.
Een paar jaar geleden heb ik nog eens geinformeerd hoe er met organen omgegaan zou worden. Er werd me ditmaal verzekerd dat men tegenwoordig een inschatting probeert te maken wat het gedrag is geweest van een potentiele donor. Niet de seksuele voorkeur, maar risicovol gedrag is de maatstaf. Hierin kan ik me vinden en daarom heb ik me aangemeld als donor: weggooien van organen is zonde, als je er een ander mee kunt redden. Ik heb zelfs mijn stamcelregistratie (voor beenmerg transplantaties) weer laten activeren. Het blijft overigens een schande dat men bij Sanquin halsstarrig blijft vasthouden aan (ver)oude(rde) richtlijnen.
Ik vond het een geslaagde actie van BNN; het onderwerp is zelfs op de internationale politieke agenda terecht gekomen. De actie van BNN is misschien niet ethisch te noemen, maar blijkbaar is er geen andere succesvolle manier om aandacht te vragen voor deze zaak. Dat kan je BNN niet kwalijk nemen.
We moeten naar mijn mening óf naar een situatie waar iedereen, die niet geregistreerd is, automatisch donor wordt, óf naar een situatie waarin 100% van de bevolking zijn voorkeur registreert. Het automatisch iedereen donor maken bij geen bezwaar heeft niets te maken met het aantasten van het zelfbeschikkingsrecht. Er zijn zoveel dingen vanzelf geregeld bij wet op een manier zoals je het allicht niet wilt, tenzij je bezwaar maakt: je krijgt geen teruggave van teveel betaalde belastingen als je niets doet, je familie krijgt de erfenis bij overlijden en niet het goede doel. Ik zou zelfs de ooit alom redelijk geaccepteerde dienstplicht een enorm zware aantasting van het zelfbeschikkingsrecht willen noemen: er werd zomaar 2 jaar van je vrijheid afgenomen. Je kon dat alleen ontlopen door afgekeurd te worden of door moeite te doen om erkend te worden als gewetensbezwaarde.
Ik vind het overigens iemands goed recht om te beslissen geen donor te worden. De reden daarvoor, en dat kan van alles zijn tussen, dat je net zoals de oude Egyptenaren gelooft dat een etherisch lichaam (whatever that may be) gekoppeld is aan een fysiek lichaam, en je bang bent dat het pijn doet als ze uit je dode lichaam halen, mag je gewoon voor jezelf houden. Naar mijn mening kan je overigens niet je recht laten gelden op iets dat je anderen ontzegt: Je sluit jezelf dan uit als orgaanontvanger.
Tot slot nog een reactie op het stukje van Lester: “…een organisatie die op die manier discrimineert, steun ik niet”. Je kan misschien niet achter de standpunten of werkwijze van een organisatie staan, maar tref je door zo’n houding nou juist de organisatie, of de mensen die een donororgaan nodig hebben?